เมื่อวันที่ 16 ต.ค. 68 ผมในฐานะที่ปรึกษากรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ ผมได้นำเสนอประเด็นการ ชะลอการจัดซื้อระบบคลาวด์ของหน่วยงานภาครัฐ ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2568 ซึ่งส่งผลให้กระทรวงมหาดไทยสั่งการผู้ว่าราชการจังหวัดแจ้งไปยังหน่วยงานในจังหวัด รวมถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้ ชะลอการจัดซื้อระบบคลาวด์ในปีงบประมาณ 2568 จนกว่าจะมีแนวทางบูรณาการโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัลระดับชาติ (National Cloud) ที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DES) จะนำเสนอคณะรัฐมนตรีภายใน 1 เดือน
อย่างไรก็ตาม จนถึงการประชุมคณะรัฐมนตรีสัปดาห์นี้ ยังไม่มีการเสนอแนวทาง National Cloud แต่อย่างใด ส่งผลให้โครงการของหน่วยงานรัฐ โดยเฉพาะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีแผนจัดหาระบบคลาวด์ เช่น เว็บไซต์ ระบบข้อมูลสุขภาพ และระบบ e-service ต่าง ๆ เพื่อเริ่มใช้งานในช่วงปลายปีงบประมาณ 2568 หรือต้นปีงบประมาณ 2569 ต้องหยุดชะงัก
การประชุมวันนี้มีผู้แทน 3 หน่วยงานหลักเข้าชี้แจง ได้แก่
1. สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (DGA) ในนามเลขานุการคณะกรรมการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล
2. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DES)
3. สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย
DGA ชี้แจงว่า แนวทาง National Cloud มีที่มาจากนโยบาย Cloud First ซึ่งมุ่งแก้ปัญหาความมั่นคงและความปลอดภัยของข้อมูลภาครัฐ ตลอดจนลดความซ้ำซ้อนในการจัดซื้อระบบคลาวด์ โดยหน่วยงานต้องจัดชั้นความสำคัญและความลับของข้อมูลก่อน จึงจะเลือกผู้ให้บริการคลาวด์ที่ต้องขึ้นทะเบียนกับ DGA ในอนาคต และเสนอว่า ควรมีการจัดซื้อระบบคลาวด์แบบรวมศูนย์ (Bulk Procurement) โดยโอนงบประมาณของหน่วยงานต่าง ๆ มาจัดซื้อร่วมกัน เริ่มในปีงบประมาณ 2569
อย่างไรก็ตาม ผู้แทนกระทรวง DES ให้ข้อมูลว่า แนวทาง National Cloud ยังจัดทำไม่แล้วเสร็จ ขณะที่ พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายปี 2569 ผ่านการพิจารณาของรัฐสภาแล้ว ทำให้ไม่สามารถปรับโครงการและงบประมาณเพื่อจัดซื้อรวมศูนย์ได้ จึงจำเป็นต้องเลื่อนการดำเนินการไปเป็นปีงบประมาณ 2570
ประเด็นคำถามที่ยังไม่ได้รับคำตอบคือ หากแนวทาง National Cloud ยังไม่แล้วเสร็จ เหตุใดจึงเสนอคณะรัฐมนตรีให้ออกมติชะลอการจัดซื้อจัดจ้างตั้งแต่ปีงบประมาณ 2568 เป็นต้นมา
ทั้งนี้ ผู้แทนกระทรวง DES แจ้งว่า ได้ทำหนังสือเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงฯ นายไชยชนก ชิดชอบ เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อยกเลิกคำสั่งชะลอการจัดซื้อระบบคลาวด์แล้ว คาดว่าจะเข้าสู่การพิจารณาในเร็ว ๆ นี้
คณะกรรมาธิการฯ ได้ให้ข้อสังเกตว่า ควรมีแผนการดำเนินงานเรื่อง National Cloud ที่ชัดเจน โดยเฉพาะแนวทางปฏิบัติของแต่ละหน่วยงาน หากยังไม่กำหนดแผนที่เป็นรูปธรรม ก็อาจทำให้นโยบาย Cloud First ล่าช้าออกไปอีกหลายปีงบประมาณ
คณะกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณสนับสนุนนโยบาย Cloud First อย่างต่อเนื่อง เพราะถือเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่จะผลักดันให้เกิดรัฐบาลดิจิทัลที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน
