เมื่อวันที่ 23 ถึง 25 มิถุนายนที่ผ่านมา ผมมีโอกาสเดินทางไปกรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย เพื่อเข้าร่วมกิจกรรม Aus4ASEAN Alumni Dialogue 2026 ณ สำนักงานเลขาธิการอาเซียน ในฐานะศิษย์เก่าของโครงการ Aus4ASEAN Fellowships ซึ่งเป็นโครงการที่เปิดโอกาสให้ผู้นำรุ่นใหม่ ผู้บริหาร และผู้ปฏิบัติงานจากประเทศสมาชิกอาเซียน ได้พัฒนาศักยภาพ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และเชื่อมโยงเครือข่ายกับประเทศออสเตรเลีย
กิจกรรมครั้งนี้จัดขึ้นภายใต้ความร่วมมือระหว่างอาเซียนและออสเตรเลีย โดยให้ความสำคัญกับการสร้างเครือข่ายศิษย์เก่าในระยะยาว เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองต่อความท้าทายของภูมิภาค เสริมสร้างความสัมพันธ์ทางวิชาชีพ และเพิ่มพูนความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของสถาบันอาเซียน รวมถึงการทำงานของสำนักงานเลขาธิการอาเซียน
ตลอดการประชุม มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในประเด็นสำคัญของความร่วมมืออาเซียนและออสเตรเลีย ได้แก่
Maritime Cooperation ความมั่นคงทางทะเล เสรีภาพในการเดินเรือ และการดูแลสิ่งแวดล้อมทางทะเล
Connectivity โครงสร้างพื้นฐาน การเชื่อมโยงดิจิทัล การคมนาคม เมืองอัจฉริยะ และการเชื่อมโยงระหว่างประชาชนของแต่ละประเทศ
UN SDGs 2030 การพัฒนาที่ยั่งยืน ความยากจน ความเท่าเทียม สิ่งแวดล้อม และบทบาทของเศรษฐกิจดิจิทัลต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
Economic Cooperation การค้า เศรษฐกิจ และโอกาสใหม่ของความร่วมมือในภูมิภาค
สิ่งที่น่าสนใจของการประชุมครั้งนี้ คือการผสมผสานระหว่างมุมมองของผู้เชี่ยวชาญ ผู้มีประสบการณ์ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ กลไกการทำงานของอาเซียน และการระดมสมองจากศิษย์เก่า Aus4ASEAN จากหลายประเทศในภูมิภาค
หนึ่งในประเด็นสำคัญที่ถูกพูดถึงอย่างมาก คือสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และบทบาทของอาเซียนในการวางจุดยืนร่วม ท่ามกลางความท้าทายทั้งด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และการพัฒนาที่ยั่งยืน
ความสัมพันธ์ระหว่างอาเซียนและออสเตรเลียมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะออสเตรเลียเป็นประเทศคู่เจรจารายแรกของอาเซียนมาตั้งแต่ปี 1974 และยังคงเป็นหุ้นส่วนสำคัญในการสนับสนุนสันติภาพ และความเจริญรุ่งเรืองของภูมิภาค
สำหรับผม สิ่งที่มีคุณค่ามากที่สุดจากการประชุมครั้งนี้ คือแนวคิดเรื่อง people to people relations หรือความสัมพันธ์ระหว่างประชาชนกับประชาชน เพราะท้ายที่สุดแล้ว ความร่วมมือระหว่างประเทศไม่ได้เกิดขึ้นจากนโยบายหรือเอกสารทางการเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความเข้าใจ ความไว้วางใจ และเครือข่ายของผู้คนที่พร้อมจะเรียนรู้และทำงานร่วมกัน
น่ายินดีอย่างยิ่งที่ในการประชุมครั้งนี้ ตัวแทนจากประเทศไทยได้รับเลือกให้ทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานคนแรกของเครือข่าย Aus4ASEAN Alumni ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของไทยในการเชื่อมโยงความร่วมมือระดับภูมิภาค
หวังว่าเครือข่าย Aus4ASEAN Alumni และความสัมพันธ์แบบ people to people จะเป็นอีกหนึ่งพลังสำคัญในการส่งเสริมสันติภาพ ความเคารพในความหลากหลาย และการพัฒนาที่ยั่งยืนของทั้งอาเซียนและออสเตรเลียต่อไป
